پرتلیج (چادر دیواره)
از جمله مشکلات تور دیواره را می توان وارد آوردن فشار نسبتا بالایی به بدن حین خوابیدن در آن ,کم بودن ایمنی آن ٬ عدم امکان استفاده از آن در مواقع طوفانی و بارانی و ممکن نبودن بهره بردن از ان در دیواره هایی همچون ترانگو و یا دیواره ژانو که سرمایی طاقت فرسا و کشنده دارند.
ولفگانگ گولیچ ٬ اسطوره سنگنوردی ٬ در حال خواب در تور بیواک
البته امروزه نوعی از hammock ها طراحی شده اند که از ایمنی و راحتی بیشتری برخوردارند که به T-Bone Hammock معروفند,این مدل از هاموک ها قابل تنظیم می باشند و دارای راحتی نسبتا خوبی هستند و برای مواقعی که مدتی طولانی و به صورت معلق می بایست همطناب خود را حمایت کنید نیز کاربرد خوبی دارند.این مدل از هاموک ها بسیار راحت تر و امن تر از مدل های قبلی خود هستند.
این مدل از هاموک ها توسط john middendorf طراحی شده است
تاریخچه ی پرتلیج ها
پرتلیج های ابتدایی ثابت بودند و قابلیت جمع شدن را نداشتند که ابتدا بر روی دیواره ی گرانیتی ال-کاپیتان مورد استفاده قرار می گرفتند ولی بعدا به ندرت در نقاط دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
مایک گراهام فردی است که شهرت خود را به خاطر طراحی و ساخت پرتلیج های تاشو ،در شرکتی که خود صاحب آن بود، به دست آورد.چادر های طراحی شده توسط او در اویل دهه ی۸۰ میلادی تولید شد ولی شرکت های کوچک دیگری نیز در همان سال ها اقدام به طراحی و تولید چادر های دیواره کردند که موفقیتی را نتوانستند کسب کنند و به زودی از دور خارج شدند .
در اواخر سال ۱۹۸۴ میلادی شرکت کوچکی به نام FISH PRODUCTS اقدام به تولید چادر های دیواره نمود که طراحی آن ها را RUSS WALLING موسس همان شرکت انجام داده بود. (این شرکت بعد از گذشت 25 سال همچنان چادر های دیواره و همچنین برخی از ابزار های صعود دیواره های بلند را تولید می کند.)
در سال ۱۹۸۵ شرکت A5 Adventures توسط یکی از دانش آموخته های رشته ی مکانیک دانشگاه Stanforrd یعنی John Middendorf تاسیس شد.پرتلیج های این شرکت از پوشش هایی که دارای خاصیت ضد آبی بالایی بود ساخته شدند و همچنین دارای ساختاری بسیار مستحکم بود.چادر های دیواره A5 اولین چادرهایی بودند که تاب تحمل طوفان ها و شرایط سخت مناطقی همچون هیمالیا را داشتند.
John Middendorf
شرکت A5 Adventures در سال 1998 توسط شرکت The North Face خریداری شد ولی میدندورف همچنان تا دو سال دیگر با شرکت The North Face برای طراحی و تولید چادرهای دیواره همکاری کرد.
هم اکنون شرکت های Black Diamond , Metolius Mountain Products،ferrino و Anker climbing Equipments نیز اقدام به تولید چادر های دیواره می کنند.
طرح اولیه یک چادر دیواره که توسط میدندورف طراحی شده است
ساختار پرتلیج ها
پرتلیج ها دارای انواع و مدل های گوناگونی هستند. برخی از آن ها دارای پوش طوفان( Storm Fly) هستند و برخی برای کاهش وزن و بسته به مدل دارای این پوش نیستند.
پوش چادر که به راحتی و به سرعت می توان بر روی چادر آن را نصب کرد
پرتلیج ها در اندازه های یک نفره,دو نفره و به تازگی سه نفره طراحی و تولید می شوند.در پرتلیج های 3 نفره یک هاموک(تور خواب) بسیار راحت در پایین چادر قرار گرفته است.
پرتلیج ها دارای قابی در کف هستند که در گذشته از آلیاژهای آلومینیوم ساخته می شدند و قاب آن ها توسط بست هایی به هم متصل بودند که قابلیت جدا شدن نداشتند. در مرور زمان آلیاژ قاب ها دست خوش تغییرات شد و و از آلیاژ های مستحکم تر دیگری مانند 4130 Cro-Moly و یا آلومینیومی که در ساخت هواپیماها استفاده می شود تولید شدند و از بست های بسیار مقاوم تر و یا کربنی استفاده تولید شدند که امکان جدا کردن قسمت های مختلف قاب کف را به ما می دهد که این موضوع باعث تسهیل در امر بالاکشی آن ها می شود .
بعضی از مدل ها دارای پوششی نیز هستند که بر روی چادر نصب می شوند که در مواردی که هوا بارانی یا طوفانی است استفاده از آن ها اجباری می شود. در ابتدا این پوشش ها (Rain Fly) از پارچه های نایلونی سبک که ضد آب بودند ساخته می شدند ولی پوش ها نیز مانند قاب ها دچار تغییرات شدند و امروزه آن ها را از پارچه هایی که قابلیت تنفسی دارند و از مقاومت بالاتری برخوردارند تولید می کنند.
معمولا پرتلیج ها از یک نقطه که دارای استحکام زیادی می باشد به کارگاه متصل می شوند ولی تعدادِ نقاط اتصالی که دور قاب وجود دارد بسته به نوع و مدل متفاوت می باشد.
یک پرتلیج خوب باید دارای ویژگی هایی مانند: سبک وزن بود ، راحتی در برپا کردن و جمع کردن ،مستحکم بودن و مقاوم بودن در برابر طوفان ها و ضد آب بودن است ولی نمی توان تمام این ویژگی ها را یکجا در یک پرتلیج مشاهده کرد.برخی از مدل ها مانند Black Diamond Cliff Cabana دارای وزن و قیمت بالایی هستند ولی دارای راحتی ، فضای مناسب و استحکام خوبی هستند که آن را برای مناطقی مانند هیمالیا به گزینه ای مناسب تبدیل می کند.ولی در خارج از کشور و سایت های اینترنتی محصولات شرکت Fish Products طرفاران بیشتری دارد و به نظر می رسد از طراحی بهتری برخوردارند.
چند نکته فنی
چگونه در پرتلیج آشپزی کنیم؟!
آشپزی در پرتلیج ها کار چندان ساده ای نیست و امکان دارد کوچکترین اشتباهی به قیمت آتش گرفتن چادر شما و یا حتی آسیب دیدن خود شما شود.
بهترین کار این است که در بیرون از چادر آشپزی و یا اقدام به آب کردن برف کنید.برای این کار شما می توانید گاز خود را به کارگاه خود متصل کنید و یا بهتر آن است آن را از نقطه ی جداگانه ای دیگر آویزان کنید.در این حالت احتمال آسیب رسیدن به چادر به شدت کاهش می یابد.
مکان مناسب آویزان کردن گاز
اما همیشه این امکان برای شما وجود ندارد،برای مثال در شرایط طوفانی امکان قرار دادن گاز در خارج از چادر وجود ندارد.در این صورت شما می توانید که گاز خود را از حلقه هایی که بر روی تسمه های چادر دوخته شده اند آویزان کنید.
حلقه های موجود بر روی تسمه ها
اما همان طور که میدانید گاز ها گرمای بسیاری تولید می کنند و این موضوع می تواند باعث ذوب شدن تسمه ها و یا حتی پوش چادر شود.برای جلوگیری از ذوب شدن تسمه ها می توان محافظ گرمایی که در برابر گرما مقاوم است برای کارابین درست کرده تا مانع از انتقال گرما به تسمه ها و ذوب شدن آن ها شود.
مجله climbing استفاده از قسمت شست دستکش آشپزخانه را برای محافظ کارابین پیشنهاد می کند!!
باید مواظب بود در هنگام آشپزی و یا آب کردن برف درون چادر به گاز ضربه ای نزنید چون احتمال اینکه باعث سوختن شما و یا ریختن آب جوش بر شما شود زیاد است.
همان طور که می دانید گاز شما برای درست سوختن به اکسیژن کافی نیاز دارد به همین خاطر در ها و پنجره های چادر را تا حد امکان باز بگذارید تا اکسیژن کافی موجود باشد و برای شما هم مشکلی پیش نیاید. ولی این موضوع در شرایط طوفانی چندان امکان پذیر نیست ولی در هر صورت می توانید از هودی که در بالای چادر ها قرار دارد استفاده کنید و ان ها را همواره باز بگذارید.
حتما به یاد داشته باشید ابزار و لوازم یدک گاز و سوخت کافی همراه خود ببرید مخصوصا در صورتی که تنها راه تهییه آب شما ذوب کردن برف و یخ است.
چگونه پرتلیج را به صورت باز بالا بکشیم؟
در برخی حمایت کردن فرد سرد طناب ممکن است ساعت ها به طول بیانجامد که این موضوع به شدت خسته کننده است و در یا حتی خطرناک!!
همچنین باز کردن و بستن پرتلیج برای هر طول مسیر وقت بسیار زیادی را از شما تلف می کند ولی روشی وجود دارد که می توان پرتلیج را به صورت باز بالا کشید و برای حمایت کردن های طولانی مدت با صرف وقتی کم از آن بهره برد.اگر شما 2 پرتلیج همراه خود دارید می توانید یکی از آن ها را در کیسه بار خود قرار داده و دیگری را به صورت باز بالا بکشید تا در هنگام حمایت اذیت نشوید.
توضیحات رو دیگه ننوشتم چون عکس به اندازه کافی واضح هست!
برخی از پرتلیج ها خود دارای کیسه حمل می باشند ولی مدل هایی نیز وجود دارد که آن ها را می بایست درکیسه بار قرار داده و توسط ان ها حمل نمود.
برای خرید پرتلیج دقت داشته باشید نسبت به نیاز و سبک صعودتان اقدام به خرید کنید چون در صورت انتخاب چادری نامناسب این موضوع می تواند باعث هدر رفتن پول شما و اذیت کردن شما و ناکامیتان در صعود هایتان شود.
چادر های دیواره در خارج از کشور قیمتی در حدود200 تا 700 دلار دارند ولی در کمال تعجب برای خرید پرتلیج در ایران باید مبلغی حدود دو میلیون تومان کنار گذاشت!
شاید سر کردن چندین شبانه روز در مکانی تنگ و ناراحت ،کم بودن آب و مجبور بودن جمع آوری برف ها و یخ های روی دیواره و آب کردن آن ها بر روی پرتلیج و ... کار چندان ساده ای نباشد و حتی ناخوشایند نیز باشد ولی در آخر چیزی که نصیبتان می شود دیدن مناظر فوق العاده زیبا و لذت صعودی موفق است که تمام تلخی ها را به شیرینی تبدیل می کند.
منابع: مجله ی Climbing
Wikipedia
Fish Products
John Middendorf 's Website
Bigwalls
کاتالوگ شرکت A5 Adventures
پی نوشت :پی نوشتی بی ربط با کوه و سنگ و ... ولی مرتبط با ...
پارسال در حین خوندن شرح کتاب 'فیه ما فیه' دکتر قمشه ای به داستان جالبی برخوردم که برام جالب بود و خیلی من رو تحت تاثیر قرار داد :
((مولانا شمس تبریزی در طلب عالی مقامی ٬ سال ها بی سر و پا گرد عالم می گشت و سیاحت می کرد تا بدان نام مشهور رسید که' شمس پرنده' خواندندی.مگر شبی سخت بی قرار شده،شور های عظیم فرمود و از سغراق تجلیات قدسی مست گشته در مناجات گفت که :خداوندا ، می خواهم از محبوبان مستور مستور خود یکی به من نمایی.خطاب عزت در رسید که ....
مولانا شمس تبریزی گفت :خدایا،دیدار مبارک او به من نمای.جواب آمد که : چه شکرانه می دهی؟ فرمود سر را ... ))
از اون زمان خیلی بیشتر به اهمیت دوست واقعی پی بردم و بیشتر ارزش دوست رو درک می کنم.خدا رو شکر الان کسی هست که برام در حکم "مولانا" ست!!خدا کنه بتونم به درستی و کامل قدرش رو بدونم ...
کدوک: . [ ک َ ] (اِ) گدار و معبر از کوه .گردنه . کتل . راه میان دو کوه که در زمستان برف زیاد در آن جمع شود { لغتنامه دهخدا}